Θύματα της κρίσης οι περιοχές Natura
- Με μαρασμό απειλούνται οι περιοχές Natura 2000 στην Ελλάδα λόγω έλλειψης ρευστότητας
- Αδύνατη φαίνεται πως είναι αυτό το χρονικό διάστημα η χρηματοδότησή τους
- Αδύνατη φαίνεται πως είναι αυτό το χρονικό διάστημα η χρηματοδότησή τους
Όταν πριν από τρία χρόνια έκανε την εμφάνισή της στην Ελλάδα η οικονομική κρίση κανείς ίσως δεν είχε σκεφθεί πως με το πέρασμα του χρόνου η έλλειψη ρευστότητας και τα τεράστια οικονομικά προβλήματα θα μπορούσαν να πλήξουν και το περιβάλλον.
Και όμως, σήμερα φαίνεται ξεκάθαρα πως αυτή η απειλή μετουσιώνεται σε πράξη, καθώς όλα τα στοιχεία αποδεικνύουν πως όλες σχεδόν οι περιοχές Natura 2000 οδηγούνται σε μαρασμό.
Μάλιστα, υπό τις παρούσες συνθήκες η χρηματοδότησή τους, όπως επισημαίνουν άνθρωποι του υπουργείου Περιβάλλοντος φαίνεται αδύνατη, τη στιγμή μάλιστα που για το δίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα υπολογίζεται πως απαιτούνται περίπου 270 εκ. το χρόνο για μισθούς, υποδομές, έργα διατήρησης και διαχείρισης, παρακολούθηση και φύλαξη των περιοχών που εντάσσονται στο Δίκτυο.
Από την άλλη, είναι γνωστό πως από τις εκατοντάδες περιοχές Natura που υπάρχουν στην Ελλάδα, μόλις το 25% ελέγχεται από Φορείς Διαχείρισης, κάτι το οποίο δείχνει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την έλλειψη διαχείρισης.
Σε επικοινωνία που είχαμε με τον πρόεδρο του Φορέα Διαχείρισης της λίμνης Παμβώτιδας Πέτρο Τσουμάνη, μας ανέφερε πως όντως η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη για τις περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Natura, καθώς σήμερα οι φορείς χρηματοδοτούνται κυρίως από ευρωπαϊκά κονδύλια τα οποία ενδέχεται το επόμενο διάστημα να… στερέψουν.
Παράλληλα, ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα που παρουσιάζεται, όπως σημείωσε ο κ. Τσουμάνης είναι η ελλιπής συνεργασία μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών με αποτέλεσμα οι Φορείς Διαχείρισης για μείζονα θέματα να μη γνωρίζουν που πρέπει να απευθυνθούν.
«Η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών έχει αφεθεί στην τύχη της. Πολλές φορές οι Φορείς λειτουργούν μόνο χάρη στο φιλότιμο των στελεχών τους», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τσουμάνης.
Στο σημείο αυτό σημειώνουμε πως μόνο στο λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων υπάρχουν σήμερα πέντε περιοχές που είναι ενταγμένες στο Δίκτυο Natura με σημαντικότερη φυσικά αυτή της λίμνης Παμβώτιδας.
Επίσης, υπενθυμίζουμε πως στο πρόσφατο παρελθόν τα προβλήματα που είχαν να αντιμετωπίσουν οι φορείς διαχείρισης, όπως σημείωσε και ο κ. Τσουμάνης, ήταν πολλά και μάλιστα είναι γνωστό σε όλους πως για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δεν υπήρχαν χρήματα, όχι μόνο για τους μισθούς των υπαλλήλων του Φορέα Διαχείρισης της λίμνης, αλλά ούτε και για τα καύσιμα των αυτοκινήτων, αλλά και για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων.
Τα προβλήματα αυτά μπορεί να έχουν ξεπεραστεί, αλλά κανείς δεν γνωρίζει μέχρι πότε θα χρηματοδοτούνται οι φορείς από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Το Δίκτυο Natura 2000
Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από τα συμπεράσματα σημαντικής ημερίδας που έγινε στην Αθήνα τη Δευτέρα από την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης.
Και εκεί αναφέρθηκε πως σύντομα η έλλειψη ρευστότητας θα είναι ακόμη πιο ορατή και δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα να μην υπάρχουν χρήματα, ακόμη και για την παρακολούθηση και φύλαξη των περιοχών του Δικτύου.
Η Βιολόγος του Τμήματος Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ Ελένη Τρύφων κατά τη διάρκεια της ημερίδας «κωδικοποίησε» τα προβλήματα στις περιοχές Natura. Ειδικότερα τόνισε προβλήματα που αφορούν:
-Νομική μορφή των κειμένων χαρακτηρισμού των περιοχών.
-Αποσαφήνιση και ρύθμιση αρμοδιοτήτων.
-Αποσαφήνιση και ρύθμιση νομικών θεμάτων για την εύρυθμη λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης (στελέχωση, οικονομικές δοσοληψίες, φύλαξη κτλ.).
-Έλλειψη ουσιαστικής επόπτευσης, συντονισμού και υποστήριξης των Φορέων Διαχείρισης.
-Έλλειψη επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών.
-Καθυστερήσεις στην προώθηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων.
-Απουσία ενός θεσμοθετημένου σταθερού και μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης.
-Ελλιπής υποστήριξη των υπηρεσιών με αρμοδιότητα για τη φύση.
-Έλλειψη δεδομένων για την διαμόρφωση μέτρων διατήρησης και διαχείρισης ή ανεπίκαιρα στοιχεία τεκμηρίωσης.
-Τριβές με την τοπική κοινωνία.
Οι Natura σε αριθμούς
Η πορεία ολοκλήρωσης του Δικτύου Natura στη χώρα μας είναι αργή. «Σημαντική εξέλιξη (όχι χωρίς κενά) αποτέλεσε η ψήφιση του ν. 3937/2011 για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας», σημείωσε ο δικηγόρος και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης Γιώργος Πολίτης.
Το Δίκτυο προστατεύει πάνω από 1.000 είδη και περίπου 230 πολύτιμους τύπους οικοτόπων (αμμοθίνες, υγροτόπους, δάση…) ευρωπαϊκής σημασίας.
Στο ελληνικό Δίκτυο περιλαμβάνονται 419 περιοχές Natura 2000 (ΤΚΣ + ΖΕΠ) οι οποίες καταλαμβάνουν 42.955 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το εμβαδόν των χερσαίων περιοχών είναι 35.804 (27,1% της επικράτειας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο 17,5%). Το εμβαδόν των θαλάσσιων περιοχών Natura στη χώρα μας είναι 7.151 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Από το σύνολο των ελληνικών Natura το 14% είναι αγροτικές περιοχές, το 10% βοσκότοποι, το 23% δάση, το 24% θαμνότοποι, το 16% θαλάσσιες περιοχές, το 4% βάλτοι, το 3% εσωτερικά ύδατα και το 6% άλλες περιοχές.
Συνολικά στην Ευρώπη των 27, το μέγιστο ποσοστό Natura καταγράφεται στη Σλοβενία (35,5 % της επικράτειας) και το ελάχιστο στο Ηνωμένο Βασίλειο (7,2 %)
Βασίλης Λούπας από τον Ανεξάρτητο
Και όμως, σήμερα φαίνεται ξεκάθαρα πως αυτή η απειλή μετουσιώνεται σε πράξη, καθώς όλα τα στοιχεία αποδεικνύουν πως όλες σχεδόν οι περιοχές Natura 2000 οδηγούνται σε μαρασμό.
Μάλιστα, υπό τις παρούσες συνθήκες η χρηματοδότησή τους, όπως επισημαίνουν άνθρωποι του υπουργείου Περιβάλλοντος φαίνεται αδύνατη, τη στιγμή μάλιστα που για το δίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα υπολογίζεται πως απαιτούνται περίπου 270 εκ. το χρόνο για μισθούς, υποδομές, έργα διατήρησης και διαχείρισης, παρακολούθηση και φύλαξη των περιοχών που εντάσσονται στο Δίκτυο.
Από την άλλη, είναι γνωστό πως από τις εκατοντάδες περιοχές Natura που υπάρχουν στην Ελλάδα, μόλις το 25% ελέγχεται από Φορείς Διαχείρισης, κάτι το οποίο δείχνει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την έλλειψη διαχείρισης.
Σε επικοινωνία που είχαμε με τον πρόεδρο του Φορέα Διαχείρισης της λίμνης Παμβώτιδας Πέτρο Τσουμάνη, μας ανέφερε πως όντως η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη για τις περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Natura, καθώς σήμερα οι φορείς χρηματοδοτούνται κυρίως από ευρωπαϊκά κονδύλια τα οποία ενδέχεται το επόμενο διάστημα να… στερέψουν.
Παράλληλα, ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα που παρουσιάζεται, όπως σημείωσε ο κ. Τσουμάνης είναι η ελλιπής συνεργασία μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών με αποτέλεσμα οι Φορείς Διαχείρισης για μείζονα θέματα να μη γνωρίζουν που πρέπει να απευθυνθούν.
«Η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών έχει αφεθεί στην τύχη της. Πολλές φορές οι Φορείς λειτουργούν μόνο χάρη στο φιλότιμο των στελεχών τους», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τσουμάνης.
Στο σημείο αυτό σημειώνουμε πως μόνο στο λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων υπάρχουν σήμερα πέντε περιοχές που είναι ενταγμένες στο Δίκτυο Natura με σημαντικότερη φυσικά αυτή της λίμνης Παμβώτιδας.
Επίσης, υπενθυμίζουμε πως στο πρόσφατο παρελθόν τα προβλήματα που είχαν να αντιμετωπίσουν οι φορείς διαχείρισης, όπως σημείωσε και ο κ. Τσουμάνης, ήταν πολλά και μάλιστα είναι γνωστό σε όλους πως για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δεν υπήρχαν χρήματα, όχι μόνο για τους μισθούς των υπαλλήλων του Φορέα Διαχείρισης της λίμνης, αλλά ούτε και για τα καύσιμα των αυτοκινήτων, αλλά και για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων.
Τα προβλήματα αυτά μπορεί να έχουν ξεπεραστεί, αλλά κανείς δεν γνωρίζει μέχρι πότε θα χρηματοδοτούνται οι φορείς από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Το Δίκτυο Natura 2000
Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από τα συμπεράσματα σημαντικής ημερίδας που έγινε στην Αθήνα τη Δευτέρα από την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης.
Και εκεί αναφέρθηκε πως σύντομα η έλλειψη ρευστότητας θα είναι ακόμη πιο ορατή και δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα να μην υπάρχουν χρήματα, ακόμη και για την παρακολούθηση και φύλαξη των περιοχών του Δικτύου.
Η Βιολόγος του Τμήματος Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ Ελένη Τρύφων κατά τη διάρκεια της ημερίδας «κωδικοποίησε» τα προβλήματα στις περιοχές Natura. Ειδικότερα τόνισε προβλήματα που αφορούν:
-Νομική μορφή των κειμένων χαρακτηρισμού των περιοχών.
-Αποσαφήνιση και ρύθμιση αρμοδιοτήτων.
-Αποσαφήνιση και ρύθμιση νομικών θεμάτων για την εύρυθμη λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης (στελέχωση, οικονομικές δοσοληψίες, φύλαξη κτλ.).
-Έλλειψη ουσιαστικής επόπτευσης, συντονισμού και υποστήριξης των Φορέων Διαχείρισης.
-Έλλειψη επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών.
-Καθυστερήσεις στην προώθηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων.
-Απουσία ενός θεσμοθετημένου σταθερού και μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης.
-Ελλιπής υποστήριξη των υπηρεσιών με αρμοδιότητα για τη φύση.
-Έλλειψη δεδομένων για την διαμόρφωση μέτρων διατήρησης και διαχείρισης ή ανεπίκαιρα στοιχεία τεκμηρίωσης.
-Τριβές με την τοπική κοινωνία.
Οι Natura σε αριθμούς
Η πορεία ολοκλήρωσης του Δικτύου Natura στη χώρα μας είναι αργή. «Σημαντική εξέλιξη (όχι χωρίς κενά) αποτέλεσε η ψήφιση του ν. 3937/2011 για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας», σημείωσε ο δικηγόρος και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης Γιώργος Πολίτης.
Το Δίκτυο προστατεύει πάνω από 1.000 είδη και περίπου 230 πολύτιμους τύπους οικοτόπων (αμμοθίνες, υγροτόπους, δάση…) ευρωπαϊκής σημασίας.
Στο ελληνικό Δίκτυο περιλαμβάνονται 419 περιοχές Natura 2000 (ΤΚΣ + ΖΕΠ) οι οποίες καταλαμβάνουν 42.955 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το εμβαδόν των χερσαίων περιοχών είναι 35.804 (27,1% της επικράτειας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο 17,5%). Το εμβαδόν των θαλάσσιων περιοχών Natura στη χώρα μας είναι 7.151 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Από το σύνολο των ελληνικών Natura το 14% είναι αγροτικές περιοχές, το 10% βοσκότοποι, το 23% δάση, το 24% θαμνότοποι, το 16% θαλάσσιες περιοχές, το 4% βάλτοι, το 3% εσωτερικά ύδατα και το 6% άλλες περιοχές.
Συνολικά στην Ευρώπη των 27, το μέγιστο ποσοστό Natura καταγράφεται στη Σλοβενία (35,5 % της επικράτειας) και το ελάχιστο στο Ηνωμένο Βασίλειο (7,2 %)
Βασίλης Λούπας από τον Ανεξάρτητο
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου